Đôi nét về tác giả: Tác giả Nguyễn Duy Cần (1907 – 1998) là một học giả uyên bác, nhà văn hóa lớn của Việt Nam. Ông nổi tiếng với các tác phẩm mang tư tưởng triết học, giáo dục, tự rèn luyện và phát triển cá nhân. Các tác phẩm của ông luôn nhấn mạnh sự tự giác, tự chủ và tinh thần cầu tiến trong học tập cũng như trong cuộc sống. Một số tác phẩm tiêu biểu khác của ông gồm Thuật tư tưởng, Óc sáng suốt, Cái dũng của thánh nhân, Thuật xử thế của người xưa,…

Nội dung cuốn sách: Tôi tự học là một cuốn sách bàn về phương pháp học tập đúng đắn và hiệu quả cho những ai muốn nâng cao tri thức bằng con đường tự học. Cuốn sách không chỉ hướng dẫn cách học mà còn nhấn mạnh tinh thần, thái độ và mục tiêu của việc học.
Nội dung chính của sách có thể tóm lược qua các điểm quan trọng sau:

Mục đích của việc học: Nguyễn Duy Cần nhấn mạnh rằng học không chỉ để kiếm sống hay đạt địa vị, mà quan trọng hơn là để trở thành một con người có tư duy độc lập, sáng suốt và có đạo đức. Người học cần hiểu rằng tri thức không đơn thuần là sự ghi nhớ, mà là khả năng vận dụng linh hoạt vào cuộc sống.

Tinh thần tự học: Theo tác giả, tự học là con đường duy nhất để đạt được tri thức thực sự. Việc học trong trường lớp chỉ là khởi đầu, còn việc phát triển bản thân về sau hoàn toàn phụ thuộc vào sự tự giác, kiên trì và phương pháp đúng đắn của mỗi người.

Phương pháp học tập đúng đắn: Tác giả đưa ra nhiều phương pháp để việc tự học đạt hiệu quả cao, bao gồm:
- Học có hệ thống: Không học lan man mà phải có phương hướng rõ ràng, chọn lọc tài liệu và hiểu sâu sắc nội dung thay vì chỉ đọc qua loa.
- Học từ căn bản đến nâng cao: Không chạy theo số lượng, mà cần nắm vững nền tảng trước khi mở rộng kiến thức.
- Học bằng tư duy phản biện: Không tiếp thu kiến thức một cách thụ động mà cần đặt câu hỏi, suy nghĩ đa chiều để rèn luyện tư duy độc lập.

Ứng dụng thực tiễn: Học đi đôi với hành, biến tri thức thành công cụ giúp ích cho cuộc sống và công việc.

Những sai lầm cần tránh trong việc học: Nguyễn Duy Cần cũng chỉ ra một số sai lầm phổ biến trong quá trình học tập như: Học để khoe khoang thay vì để nâng cao trí tuệ; Chạy theo bằng cấp mà không chú trọng thực chất; Chỉ học lý thuyết mà không ứng dụng vào thực tế.

Giá trị của cuốn sách đối với người đọc hiện đại: Mặc dù được viết từ giữa thế kỷ 20, nhưng tư tưởng trong Tôi tự học vẫn vô cùng giá trị đối với thế hệ ngày nay. Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, lượng thông tin khổng lồ đòi hỏi mỗi người phải có phương pháp học tập khoa học để không bị "chìm" trong biển kiến thức. Những người làm việc trong môi trường đòi hỏi sự đổi mới liên tục, sinh viên, hay bất kỳ ai muốn phát triển bản thân đều có thể tìm thấy những bài học sâu sắc từ cuốn sách này.

Tóm lại: tác phẩm "Tôi tự học" không chỉ đơn thuần là một cuốn sách về phương pháp học tập, mà còn là kim chỉ nam giúp mỗi người rèn luyện tinh thần tự học suốt đời. Tác phẩm của Nguyễn Duy Cần không khuyến khích học để trở nên giỏi giang theo nghĩa hẹp, mà là học để trở thành một con người có tư duy, đạo đức và hiểu biết sâu sắc về cuộc sống. Đây là một cuốn sách đáng đọc cho bất kỳ ai mong muốn làm chủ tri thức và chính cuộc đời mình.